Zie je een Aziatische hoornaar of vermoed je een nest? Meld je waarneming dan altijd via het Meldpunt Aziatische Hoornaar. Elke melding draagt bij aan het in kaart brengen van de verspreiding van de soort en vergroot de kans dat een nest tijdig kan worden opgespoord.

Wanneer in een gebied voldoende waarnemingen worden gedaan, kunnen zoekteams een zoektocht naar het nest starten. Hiervoor zijn verschillende opsporingstechnieken beschikbaar. Welke methode wordt gebruikt, hangt af van de omgeving, het seizoen, de beschikbare apparatuur en de ervaring van het zoekteam.

De Jersey-methode

De Jersey-methode wordt sinds 2019 veel toegepast bij het opsporen van nesten van de Aziatische hoornaar. Hierbij worden speciale wiekpotten gebruikt. In tegenstelling tot een traditionele wespenval is het doel niet om hoornaars te vangen of te doden, maar om hun vliegrichting naar het nest te bepalen.

Hoe werkt deze methode?

Een glazen pot wordt voorzien van een lokstof met een lont (wiek), waardoor continu geur vrijkomt. Werksters verzamelen de suikerrijke lokstof en vliegen vervolgens terug naar het nest.

Door de hoornaars gedurende langere tijd te observeren, wordt gekeken naar:

• de vliegrichting;
• de tijd tussen vertrek en terugkomst;
• de frequentie waarmee dezelfde hoornaar terugkeert.

Op basis van deze gegevens kan een inschatting worden gemaakt van de locatie van het nest. Als vuistregel wordt vaak aangehouden dat een vliegtijd van één minuut overeenkomt met ongeveer 100 meter afstand tot het nest, al is dit afhankelijk van terrein, weersomstandigheden en het foerageergedrag van de hoornaars. Voor een betere schatting van de afstand, kijk naar de tijd en afstandstabel hiernaast. 

Lokstoffen

De meest gebruikte lokstof is Trappit. Daarnaast worden ook mengsels gebruikt van blond bier, witte wijn en grenadine. De effectiviteit van een lokstof kan variëren afhankelijk van het seizoen en het beschikbare natuurlijke voedselaanbod.

Voordelen

• Relatief lage kosten.
• Geschikt voor vrijwilligers en lokale zoekgroepen.
• Effectief voor het bepalen van vliegrichtingen.

Nadelen

• Arbeidsintensief.
• Vereist veel observatie, ervaring en geduld.
• Minder effectief wanneer het nest zich op grotere afstand bevindt of wanneer veel alternatieve voedselbronnen aanwezig zijn.

Over het algemeen is deze methode het meest effectief wanneer het nest zich binnen enkele honderden meters van de lokpot bevindt.

Zenderen met de Lotek Biotracker

Bij deze methode wordt een kleine VHF-zender aan een werkster bevestigd. Met behulp van een ontvanger wordt het radiosignaal gevolgd totdat het nest is gelokaliseerd.

Deze techniek is zeer nauwkeurig en wordt vooral toegepast door ervaren zoekteams met gespecialiseerde apparatuur.

Voordelen

• Zeer nauwkeurige methode.
• Geschikt voor het volgen van individuele hoornaars.
• Minder afhankelijk van langdurige visuele observaties.

Nadelen

• Hoge aanschaf- en gebruikskosten.
• Specialistische kennis is vereist.
• Radiosignalen kunnen worden beïnvloed door obstakels, elektrische installaties of zonnepanelen.

Deze methode wordt veel toegepast in open en agrarische gebieden.

Zenderen met het Robor-systeem

Het Robor-systeem is een recent ontwikkelde techniek die speciaal is ontworpen voor het opsporen van nesten in stedelijke en bebouwde omgevingen. Hierbij worden zeer lichte zendertjes aan een werkster bevestigd.

De zender kan vervolgens worden gevolgd met een ontvanger, mobiele applicatie of – afhankelijk van de situatie – met behulp van drones.

Voordelen

• Zeer lichte zenders.
• Minder gevoelig voor storingen in bebouwde omgeving.
• Eenvoudiger aan te brengen dan traditionele VHF-zenders.
• Goed inzetbaar in stedelijk gebied.

Nadelen

• Relatief kostbare techniek.
• Niet ieder zoekteam beschikt over de benodigde apparatuur.
• In sommige situaties kunnen hoornaars blijven pendelen tussen een voedselbron en het nest, waardoor het volgen meer tijd kost.

Samen werken aan een snelle opsporing

Het opsporen van een nest vraagt om kennis, ervaring, geduld en samenwerking. Daarom werken in veel regio's vrijwilligers, imkers, gemeenten, zoekgroepen en professionele bestrijders nauw samen.

Door waarnemingen tijdig te melden en informatie te delen, kunnen nesten sneller worden gelokaliseerd en veilig worden verwijderd. Zo beperken we samen de verdere verspreiding van de Aziatische hoornaar.


Er zijn wat nieuwe zendertypes die binnenkort op de markt komen. Wanneer deze uitvoerig getest zijn zullen deze hier aan de lijst toegevoegd worden.