De Aziatische hoornaar doorloopt gedurende het jaar verschillende levens- en neststadia. Elk stadium kent een eigen gedrag, een andere impact op de omgeving en vraagt om een andere aanpak bij opsporing en bestrijding.

Onderaan deze pagina vind je een overzichtelijke jaarplanner waarin de verschillende neststadia, de seizoens-ontwikkeling en de meest gebruikte opsporings- en bestrijdingsmethoden zijn samengevat. Deze is ook terug te vinden onder downloads.

Voorjaar – de start van een nieuw seizoen

Na de winter komen de bevruchte koninginnen weer tevoorschijn uit hun overwinteringsplaats. Dit gebeurt zodra de temperaturen voldoende oplopen, meestal vanaf maart.

De koninginnen gaan vervolgens op zoek naar nectar en andere suikerrijke voedselbronnen om weer op krachten te komen. Daarna zoeken zij een geschikte, beschutte locatie om een eerste nest te bouwen. Embryonesten worden vaak aangetroffen in onder andere vogelhuisjes, schuurtjes, carports, hagen, onder dakranden of in andere beschutte ruimtes.

Embryonest (maart – mei)

Het eerste nest wordt een embryonest genoemd. Dit nest heeft in het begin ongeveer het formaat van een pingpongbal en heeft een opening aan de onderzijde. Aan het embryonest is niet te zien om welke soort wesp het gaat. Daarom altijd belangrijk om op te letten welk insect er in en uit vliegt. 

In deze fase voert de koningin alle werkzaamheden zelf uit. Zij bouwt het nest, legt eitjes, verzorgt de larven, verdedigt het nest en jaagt op insecten om haar broed te voeden. Na ongeveer 50 dagen komen de eerste werksters uit. Vanaf dat moment nemen zij vrijwel alle taken over en kan de koningin zich volledig richten op het leggen van eitjes.

Embryonesten zijn doorgaans nog klein en relatief eenvoudig te verwijderen. Vroege herkenning en melding zijn daarom van groot belang om verdere uitbreiding van de kolonie te voorkomen.

Primair nest (mei – juli)

Na het verschijnen van de eerste werksters groeit het embryonest uit tot een primair nest. De kolonie breidt zich snel uit en de werksters zorgen voor de bouw van het nest, de verzorging van de larven en het verzamelen van voedsel.

Voor de ontwikkeling van de larven zijn grote hoeveelheden eiwitrijk voedsel nodig. De Aziatische hoornaar jaagt daarom op uiteenlopende insecten, waaronder vliegen, wespen, solitaire bijen, hommels en honingbijen. Vooral in de omgeving van bijenstanden kunnen honingbijen een belangrijk onderdeel van het dieet vormen. Onder downloads vind je ook interessant onderzoek wat in gaat op waar de Aziatische hoornaar overal op jaagt. 

Een primair nest kan uiteindelijk de grootte van een voetbal bereiken. Omdat deze nesten zich vaak op beschutte locaties bevinden, worden ze regelmatig pas ontdekt wanneer de kolonie al aanzienlijk is gegroeid. Verstoor een nest nooit zelf; wanneer hoornaars zich bedreigd voelen, zullen zij hun nest verdedigen.

De locatie van het embryonest en het primair nest is dezelfde!
Vanaf de zomer wordt het primaire nest vaak verlaten en verhuist de kolonie naar een groter secundair nest.

Secundair nest (augustus – november)

Het secundaire nest bevindt zich meestal hoog in een boom, maar kan ook in hoge struiken of aan gebouwen worden aangetroffen. Deze nesten kunnen uitgroeien tot indrukwekkende afmetingen en bevatten aan het einde van het seizoen vaak duizenden hoornaars.

In deze fase worden de nieuwe koninginnen en darren geproduceerd. Na de paring verlaten de jonge koninginnen het nest om een geschikte overwinteringsplaats te zoeken. Eén nest kan honderden nieuwe koninginnen voortbrengen, waardoor de soort zich snel kan verspreiden wanneer een nest niet tijdig wordt opgespoord.

Vanaf oktober neemt de activiteit geleidelijk af. In de loop van november sterft de kolonie uit en sterven de werksters, darren en de oude koningin. Alleen de bevruchte jonge koninginnen overwinteren en starten het volgende voorjaar een nieuwe kolonie.

Opsporing en bestrijding

De opsporing van nesten gebeurt door speciaal opgeleide zoekteams en bestrijders. Afhankelijk van het seizoen kunnen verschillende technieken worden ingezet, zoals observaties, lokpotten en het volgen van vliegroutes met behulp van zenders.

Wanneer een nest is gelokaliseerd, wordt beoordeeld welke bestrijdingsmethode het meest veilig, effectief en verantwoord is. Hierbij wordt rekening gehouden met de locatie van het nest, de omgeving en de fase waarin de kolonie zich bevindt.

Een waarneming melden

Denk je dat je een Aziatische hoornaar of een nest hebt gezien? Meld je waarneming dan altijd via het Meldpunt Aziatische Hoornaar. Vroege meldingen vergroten de kans dat een nest snel kan worden opgespoord en dragen bij aan het beperken van de verdere verspreiding van deze invasieve soort.