Hoe herken je een Aziatische hoornaar?

De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een invasieve wespensoort die regelmatig wordt verward met andere wespen en hoornaars. Een juiste herkenning is belangrijk, omdat alleen bevestigde waarnemingen van de Aziatische hoornaar relevant zijn voor de opsporing en bestrijding van nesten.

Kenmerken van de Aziatische hoornaar

Een volwassen werkster is ongeveer 17 tot 25 mm lang. Koninginnen zijn groter en kunnen een lengte bereiken van 30 tot 35 mm.

De soort is te herkennen aan een aantal opvallende kenmerken:

• Het borststuk is vrijwel volledig zwart.
• Het achterlijf is grotendeels zwart, met één brede oranje band op het vierde segment.
• De punt van het achterlijf is geel-oranje.
• De poten zijn donker, maar hebben opvallend gele uiteinden, waardoor het lijkt alsof de hoornaar "gele sokjes" draagt.
• De kop is van voren geel-oranje, terwijl de bovenzijde donker is.

Geen enkel kenmerk op zichzelf is voldoende om de soort met zekerheid te herkennen. Kijk daarom altijd naar het complete uiterlijk.

Soorten waarmee de Aziatische hoornaar vaak wordt verward

Europese hoornaar (Vespa crabro)

De Europese hoornaar is onze inheemse hoornaar en wordt het vaakst verward met de Aziatische hoornaar.

Belangrijkste verschillen:

• De Europese hoornaar heeft een veel geler achterlijf met meerdere zwarte tekeningen.
• Het borststuk is roodbruin in plaats van vrijwel zwart.
• De poten zijn overwegend roodbruin en missen de opvallende gele uiteinden.
• De kop is duidelijk geler en groter van kleurcontrast.

Middelste wesp (Dolichovespula media)

Vooral de koningin van de middelste wesp wordt regelmatig aangezien voor een Aziatische hoornaar.

Verschillen:

• Het achterlijf heeft meerdere gele banden.
• Het lichaam is slanker.
• De poten zijn niet voorzien van gele uiteinden.
• De soort is aanzienlijk kleiner dan een Aziatische hoornaar-koningin.

Duitse wesp (Vespula germanica) en gewone wesp (Vespula vulgaris)

Deze bekende wespen zijn duidelijk kleiner, maar worden op foto's soms toch verward.

Verschillen:

• Veel feller geel-zwart getekend.
• Compacter gebouwd.
• Geen gele uiteinden aan de poten.
• Geen donker borststuk zoals bij de Aziatische hoornaar.

Hoornaarzweefvlieg (Volucella zonaria)

Deze grote zweefvlieg lijkt sterk op een hoornaar, maar is volledig ongevaarlijk.

Verschillen:

• Heeft slechts één paar vleugels (wespen hebben er twee).
• Grote vliegogen.
• Korte antennes.
• Kan stil in de lucht blijven hangen.

Hoornaarvlinder (Sesia apiformis)

De hoornaarvlinder is een dagactieve vlinder die door zijn uiterlijk sterk op een hoornaar lijkt. Vooral wanneer hij snel voorbij vliegt, wordt hij regelmatig gemeld als Aziatische hoornaar.

Verschillen:

• Doorzichtige vleugels met nauwelijks schubben.
• Een dik, behaard lichaam.
• Geen duidelijke wespentaille.
• Vlinders hebben knotsvormige antennes en een geheel andere vliegwijze dan wespen.

Meikever (Melolontha melolontha) en junikever (Amphimallon solstitiale)

In het voorjaar en de vroege zomer worden ook mei- en junikevers regelmatig aangezien voor een Aziatische hoornaar. Vooral het harde gezoem tijdens het vliegen zorgt voor verwarring.

Verschillen:

• Duidelijk harde dekschilden.
• Bruin van kleur en veel behaarder.
• Korte, krachtige vlucht waarbij ze vaak tegen objecten aanvliegen.
• Bij de meikever zijn de karakteristieke waaiervormige antennes goed zichtbaar.