Over de Aziatische hoornaar is online veel informatie te vinden. Helaas is niet alle informatie juist, actueel of gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Daarom hebben wij op deze pagina een selectie gemaakt van betrouwbare websites die een waardevolle aanvulling vormen op de informatie op Hoornaar.eu. De meest recente publicaties staan bovenaan. 

Wij vinden het belangrijk dat kennis controleerbaar en onderbouwd is. Daarom verwijzen we waar mogelijk naar wetenschappelijke artikelen, officiële instanties, universiteiten, onderzoeksprojecten en organisaties die hun informatie baseren op onderzoek, praktijkervaring en transparante bronvermelding.

Deze pagina is bedoeld voor iedereen die zich verder wil verdiepen in de biologie, ecologie, verspreiding, impact en beheersing van de Aziatische hoornaar. Of u nu particulier, imker, onderzoeker, gemeentemedewerker of bestrijder bent, wij hopen dat deze verzameling bronnen u helpt om goed geïnformeerd te blijven en feiten van meningen te onderscheiden.

Mist u een betrouwbare bron of is er recent belangrijk onderzoek gepubliceerd? Laat het ons gerust weten. Wij werken deze pagina regelmatig bij, zodat zij een actueel overzicht blijft van de meest waardevolle informatiebronnen.

Waarom steken Aziatische hoornaars, hoe te voorkomen en wat als je toch gestoken wordt?
https://vlaamsbijeninstituut.be/waarom-steken-aziatische-hoornaars/?fbclid=IwY2xjawLpi9xleHRuA2FlbQIxMQABHpHnESMBYJ3Mf6-lBZpQuJBpGpocbUF4aF3F_8V2s2xv1Esj1-q1dFRsV_7b_aem_qP-33qFYt70yqt8SN8dmtg
Uitgebreide informatie over wat te doen als je gestoken wordt en waar je op kunt letten.

De Aziatische hoornaar: fabels en feiten (2026)
https://delevendenatuurmagazine.nl/de-levende-natuur-nummer-02-2026/de-aziatische-hoornaar-fabels-en-feiten/ 
Dit artikel bespreekt de huidige kennis over de geelpoothoornaar (Vespa velutina) en maakt onderscheid tussen feiten en veelvoorkomende misvattingen. De auteurs behandelen onder meer de biologie, het gedrag, de verspreiding, de mogelijke gevolgen voor biodiversiteit, volksgezondheid en de imkerij, evenals de effectiviteit van verschillende bestrijdingsmethoden. Zij concluderen dat de grootste impact van de geelpoothoornaar ligt bij de honingbijenteelt, terwijl de effecten op biodiversiteit, volksgezondheid en economie volgens de huidige beschikbare gegevens beperkt zijn. Daarnaast benadrukken zij dat beschermingsmaatregelen voor honingbijen verder onderzocht moeten worden op effectiviteit en selectiviteit.

Selectiviteit en effectiviteit van het vangen van koninginnen van de Aziatische hoornaar in het voorjaar (2026)
https://revue.abeilles.ch/selectivite-et-efficacite-du-piegeage-des-reines-de-frelons-asiatiques-a-pattes-jaunes-au-printemps/?fbclid=IwY2xjawTTL-9leHRuA2FlbQIxMQBicmlkETB4MDJUVmwxbG1TVTc2d3Fwc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHk3C507hhuwpO-n3NBNDi8w6W5gSzhO3YCxGD1GvaRTQqLJEBKDjWxRzj6eu_aem_P4K0yMGpzg7fqNrC42IuOg
Deze studie concludeert dat voorjaarsvangst van Aziatische hoornaarkoninginnen met de huidige vallen en lokmiddelen geen effectieve methode is om de populatie terug te dringen. Daarnaast veroorzaken veel vallen aanzienlijke bijvangst van niet-doelsoorten, waaronder bestuivers en andere insecten die een belangrijke rol spelen in het ecosysteem. De auteurs adviseren daarom om het gebruik van niet-selectieve vallen af te bouwen en de beschikbare middelen vooral te richten op het opsporen en verwijderen van nesten, met name primaire nesten, en op het ontwikkelen van effectieve strategieën om honingbijen te beschermen.

Broad ecological threats of an invasive hornet revealed through a deep sequencing approach (2025) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969725006138?via%3Dihub&fbclid=IwY2xjawIzxF9leHRuA2FlbQIxMQABHRDZOrbnXAxx4ynu-a1juc8IdntnelGf7W-q58ufLTg9ILn4T6b4jmBZEg_aem_7-zfGiJSzC2s7Mr4GdOjmw
Dit grootschalige onderzoek analyseerde de darminhoud van meer dan 1.500 Aziatische hoornaarlarven uit Jersey, Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. De resultaten tonen aan dat de Aziatische hoornaar een zeer breed dieet heeft, met 1.449 verschillende prooisoorten. Hoewel de honingbij de belangrijkste prooi was, bestonden 43 van de 50 meest gevangen soorten uit bloembezoekende insecten, waaronder meerdere hommelsoorten. De onderzoekers concluderen dat de Aziatische hoornaar niet alleen een bedreiging vormt voor de imkerij, maar ook een aanzienlijke impact kan hebben op wilde bestuivers en de bredere biodiversiteit.

Aziatische hoornaar is een echte veelvraat, “een nog grotere bedreiging dan we dachten” (2025)
https://m.nieuwsblad.be/cnt/dmf20250305_93823585?fbclid=iwy2xjawi1tbllehrua2flbqixmqabhdrty5mmcpj4rtsqlduhjfg6phxo48dtmz31y5ocrkguq3j3ia6yyuwilg_aem_qbfpcsooenjw4zrig7fulg&journeybuilder=nopaywall&utm_campaign=seeding&utm_content=article&utm_medium=social&utm_source=facebook&utm_term=nieuwsblad&sfnsn=wa
Dit artikel gaat over bovenstaand onderzoek.

Verantwoord beleid bij het beheer van de Aziatische hoornaar in Nederland (2025)
https://www.bijenhouders.nl/wp-content/uploads/2025/11/Verantwoord-beleid-Aziatische-hoornaar.pdf
Dit artikel bespreekt de huidige Nederlandse aanpak van de Aziatische hoornaar en plaatst deze in het licht van recente wetenschappelijke literatuur. De auteur betoogt dat de risico's voor honingbijen, wilde bestuivers, biodiversiteit en volksgezondheid groter zijn dan in het huidige beleidsadvies wordt aangenomen. Op basis van recente onderzoeken pleit hij voor een actiever beheer van de populatie, waarbij vroegtijdige opsporing, verwijdering van nesten en samenwerking tussen overheden, imkers en vrijwilligers centraal staan.

Evaluating electric harps and muzzles to mitigate the impact of Vespa velutina nigrithora at beehives (2025) https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jen.70039?fbclid=Iwb21leAOY7OZjbGNrA5jsgWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHoq2bZITac10_aLv7-vlbLA0gysJLOwB7-0dZBr_EjebvxtPXbe_Nocgdf8E_aem_JuJcD7vvAvwRy5oI0WNgvw
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax) vormt een grote bedreiging voor de bijenteelt. In deze studie onderzochten de onderzoekers de effectiviteit van twee beschermingsmaatregelen voor honingbijenvolken: muilkorven en elektrische harpen. Hiervoor werden 36 bijenvolken gevolgd, waarvan een deel werd beschermd met een muilkorf, een deel met een elektrische harp en een deel geen bescherming kreeg.

De resultaten laten zien dat elektrische harpen de aanwezigheid van Aziatische hoornaars voor de bijenkasten aanzienlijk verminderden. Hoewel in alle bijenvolken de hoeveelheid honing, stuifmeel en broed gedurende het seizoen afnam, verliep deze achteruitgang duidelijk langzamer bij de kolonies die met een elektrische harp waren beschermd.

Onder de hoge predatiedruk tijdens het onderzoek gingen alle onbeschermde bijenvolken en alle volken met alleen een muilkorf uiteindelijk verloren. Van de volken die met een elektrische harp waren beschermd, bleef 25% tot het einde van de onderzoeksperiode in leven.

De onderzoekers concluderen dat elektrische harpen de productiviteit en overlevingskansen van honingbijenvolken kunnen verbeteren, vooral doordat zij het aantal jagende hoornaars voor de kast actief verminderen. Tegelijkertijd benadrukken zij dat de gezondheid van het bijenvolk een belangrijke rol blijft spelen. Effectieve beschermingsmaatregelen moeten zich daarom niet alleen richten op het tegenhouden van hoornaars, maar vooral op het actief verminderen van de predatiedruk rondom de bijenstand, in combinatie met een goede conditie van de bijenvolken.

De Aziatische hoornaar rukt op: Wat moet je weten over deze ‘monsterwesp’? (2025)
https://www.nationalgeographic.nl/dieren/a60618490/aziatische-hoornaar-nederland-belgie?fbclid=IwQ0xDSwMHFLFjbGNrAwcUpWV4dG4DYWVtAjExAAEevuQywk-DFFc9upyB4xk-DDLmfBIAgEw_NRmiLb-kNB5PPeNYEZXc2WIZrrY_aem_tFB1U7JBNeV3NI9OI4PdbQ&sfnsn=wa
De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot die zich sinds 2011 in België en sinds 2017 in Nederland snel heeft verspreid. De soort vormt vooral een bedreiging voor bestuivende insecten, zoals honingbijen, hommels en andere insecten, en kan daarmee gevolgen hebben voor biodiversiteit en voedselproductie. Voor mensen is een steek meestal niet gevaarlijk, behalve bij een allergische reactie of meerdere steken. De belangrijkste bestrijdingsmethode is het opsporen en professioneel verwijderen van nesten. Bij een vermoed nest is het belangrijk dit eerst te laten verifiëren voordat er actie wordt ondernomen.

StingReady: A novel device for controlled insect sting challenge – from field capture to clinical application (2025)
https://www.mdpi.com/2072-6651/17/6/260?fbclid=IwY2xjawK7sLpleHRuA2FlbQIxMQABHjb5KngnCyKynJ1DtIP9hUu8CFINr9Jr1GqhOQsgI5Ickpx73LkRUB_03DCK_aem_6iEhhgnV2cZ2bpaJB6RdIA
In deze studie wordt StingReady geïntroduceerd: een gebruiksvriendelijk hulpmiddel waarmee patiënten veilig en efficiënt kunnen worden blootgesteld aan een steek van een vliesvleugelig insect, met minimale manipulatie van het insect. Voor het eerst werd StingReady gebruikt voor steekproeven met de invasieve Aziatische hoornaar (Vespa velutina), een soort die steeds belangrijker wordt binnen de allergologie.

De tests vonden plaats in Santiago de Compostela (Spanje). De hoornaars werden in het veld gevangen en zonder verdoving of verwijdering van lichaamsdelen naar het ziekenhuis vervoerd. Dankzij het verstelbare ontwerp is StingReady geschikt voor verschillende soorten vliesvleugeligen.

Met StingReady ondergingen negen patiënten succesvol een steekproef, zonder dat zorgverleners de insecten tijdens de ziekenhuisprocedure direct hoefden te hanteren. Dit verbeterde de veiligheid en het comfort voor de patiënt, terwijl het natuurlijke steekgedrag van de hoornaars behouden bleef. Volgens de onderzoekers biedt StingReady daarmee een praktische, betrouwbare en ethisch verantwoorde verbetering van de huidige methode om de effectiviteit van gifimmunotherapie te beoordelen.

Assessing predation pressure of Vespa velutina on local fauna through DNA metabarcoding (2025)
https://zslpublications.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jzo.70033?fbclid=IwY2xjawKs_IRleHRuA2FlbQIxMQABHn2n5g9kJ4ew4U7HyCwS-Tgowf8k5IxZZhXwpsu_tqTtRIo0YfBo7k32xCno_aem_Fv5T_6qleni7DsgYvPTKuA&sfnsn=wa
In deze studie onderzochten wetenschappers met behulp van DNA-metabarcoding welke prooien de Aziatische hoornaar op Mallorca eet. Door DNA uit voedselresten in de nesten te analyseren, ontdekten zij dat elk nest een deels unieke prooisamenstelling had. De meest voorkomende prooien behoorden tot de families Apidae, Calliphoridae, Vespidae, Muscidae en Sarcophagidae.

De resultaten tonen aan dat de Aziatische hoornaar veel verschillende insectensoorten consumeert en daarmee mogelijk invloed heeft op lokale insectenpopulaties en hun ecologische functies. De studie draagt bij aan een beter begrip van de interactie tussen predator en prooi in gebieden waar de soort zich heeft gevestigd en onderstreept het belang van DNA-metabarcoding voor onderzoek naar invasieve soorten.

Wet van 14 maart 2025 gericht op het indammen van de verspreiding van de Aziatische hoornaar en het behoud van de bijenteeltsector (2025)
https://www.vie-publique.fr/loi/293758-proposition-de-loi-proliferation-du-frelon-asiatique-filiere-apicole?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR17aZFzGEW3CMyPRNSUtb9HS_e8G1qM31uLk7g2hZggR7RS2busSrVJKFA_aem_AdXiAGpn-4UCdfgRuqYZRskk5Sd_MSaQWX2hKYym8FtOwObLLvuU9lBdruln67BCWGXsfasKDuRvvghsWYtxjV7r
Frankrijk heeft op 14 maart 2025 een wet aangenomen om de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) landelijk beter te bestrijden. De wet voorziet in een nationaal bestrijdingsplan, dat via departementale plannen lokaal wordt uitgevoerd. Overheden, imkers, wetenschappers, natuurorganisaties en andere betrokken partijen werken hierbij samen.

De plannen richten zich op:
- Landelijke coördinatie van monitoring, preventie, selectieve vangst en nestbestrijding;
- Financiering van voorlichting, onderzoek en de ontwikkeling van effectieve en selectieve bestrijdingsmethoden;
- Het in kaart brengen van de predatiedruk en de schade aan honingbijen en wilde bestuivers.

Daarnaast komt er een schadevergoedingsregeling voor imkers die economische schade lijden door de Aziatische hoornaar. Deze vergoeding wordt gekoppeld aan het Nationaal Fonds voor Landbouwrisicobeheer (FNGRA) of een vergelijkbaar fonds.

Met deze wet wil Frankrijk de bestrijding van de Aziatische hoornaar beter organiseren en de impact op de bijenteelt en biodiversiteit beperken.

Metabarcoding of larval guts reveals diet diversity in native apex predators – the yellowjacket wasps Vespula vulgaris and Vespula germanica (2025)
https://link.springer.com/article/10.1007/s00040-025-01058-6
Plooivleugelwespen (Aculeata), zoals de gewone wesp (Vespula spp.), zijn belangrijke toppredatoren die een grote rol spelen bij het reguleren van populaties van andere geleedpotigen, waaronder veel insecten. Om hun ecologische waarde goed te begrijpen, is het belangrijk te weten welke prooien zij vangen en hoe hun dieet verschilt per leefgebied.

In deze studie onderzochten de onderzoekers het dieet van Vespula-wespen in hun oorspronkelijke verspreidingsgebied in Zuid-Engeland. Met behulp van DNA-metabarcoding analyseerden zij de darminhoud van 554 wespenlarven uit 14 nesten. Deze moderne DNA-techniek maakt het mogelijk om prooien veel sneller en nauwkeuriger te identificeren dan traditionele methoden op basis van insectenresten.

Uit de analyses bleek dat de wespen prooien uit 12 verschillende geleedpotigenorden vangen. Dit bevestigt dat Vespula-wespen generalistische jagers zijn die een zeer breed scala aan insecten en andere geleedpotigen eten. Daarnaast verschilde de samenstelling van het dieet tussen de onderzochte locaties, wat erop wijst dat de wespen zich aanpassen aan het lokaal beschikbare voedselaanbod.

De studie is bijzonder waardevol omdat eerder onderzoek naar het dieet van sociale wespen vooral gericht was op invasieve populaties. Deze resultaten vormen daarom een belangrijke referentie voor het begrijpen van de natuurlijke ecologische rol van inheemse sociale wespen. De onderzoekers concluderen dat Vespula-wespen een belangrijke bijdrage leveren aan het onder controle houden van uiteenlopende geleedpotigen en daarmee een waardevolle functie vervullen binnen natuurlijke én door mensen beïnvloede ecosystemen.

Broad ecological threats of an invasive hornet revealed through a deep sequencing approach (2025)
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969725006138?via%3Dihub 
Veel landgebonden ongewervelden, zoals insecten en spinnen, nemen wereldwijd sterk in aantal af. De verdere verspreiding van de invasieve Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax) vormt daarbij een extra bedreiging. Hoewel de negatieve gevolgen voor honingbijen al goed bekend zijn, was tot nu toe minder duidelijk hoe breed het prooispectrum van deze hoornaar werkelijk is.

In deze grootschalige studie analyseerden onderzoekers de darminhoud van meer dan 1.500 larven uit nesten op Jersey, in Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Met behulp van DNA-sequencing werden 1.449 verschillende prooitaxa geïdentificeerd. De resultaten laten zien dat de Aziatische hoornaar een zeer opportunistische en flexibele predator is, die zich gemakkelijk aanpast aan het beschikbare voedselaanbod. Deze flexibiliteit draagt waarschijnlijk bij aan de succesvolle verspreiding van de soort door Europa.

De meest gevangen prooien behoorden tot de orden:

• Vliesvleugeligen (Hymenoptera), waaronder bijen en wespen;
• Tweevleugeligen (Diptera), zoals vliegen;
• Halfvleugeligen (Hemiptera);
• Kevers (Coleoptera);
• Vlinders (Lepidoptera);
• Spinnen (Araneae).

De honingbij (Apis mellifera) was de meest aangetroffen individuele prooisoort en kwam voor in alle onderzochte nesten. Bovendien nam het aandeel honingbijen in het dieet toe naarmate er meer bijenstanden in de omgeving aanwezig waren en deze dichter bij het nest lagen. Dit bevestigt de grote impact van de Aziatische hoornaar op de imkerij.

Opvallend is dat 43 van de 50 meest gevangen prooisoorten bloembezoekers zijn, waaronder vier veelvoorkomende hommelsoorten. Dit wijst erop dat de Aziatische hoornaar niet alleen honingbijen treft, maar ook een breed scala aan wilde bestuivers. Hierdoor kan de soort een aanzienlijke negatieve invloed hebben op de biodiversiteit en op bestuivingsdiensten in natuurlijke ecosystemen.

De onderzoekers concluderen dat de Aziatische hoornaar een breed prooispectrum heeft en daardoor een veel grotere ecologische impact kan hebben dan alleen de schade aan honingbijen. De resultaten onderstrepen de noodzaak om de risico's van deze invasieve soort voor zowel de natuur als de landbouw serieus te nemen naarmate zij zich verder over Europa verspreidt.

Aanbevelingen voor een efficiënte beheersing van de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) in (2024)
https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:cadfe2a4-1e6f-4513-9e17-10cecf7aa8a8
De Aziatische hoornaar is inmiddels stevig gevestigd in Vlaanderen. In 2023 werden ongeveer 6.500 nesten gemeld. Bestrijding is nodig vanwege de impact op honingbijen, biodiversiteit, landbouw en volksgezondheid.

Voorjaar (vanaf ±13 °C): selectieve voorjaarsvallen kunnen koninginnen vangen, maar de effectiviteit hiervan staat nog ter discussie. Gebruik alleen selectieve vallen en beperk bijvangst zoveel mogelijk.

Vanaf eind april / mei: zodra de eerste werksters verschijnen, stop je met voorjaarsvallen en schakel je over op wiekpotten om werksters te lokken. Begin direct met het opsporen van het nest zodra een werkster wordt waargenomen.

Mei–juli: controleer beschutte plekken (schuren, dakranden, nestkastjes, hagen) op primaire nesten. Tijdens de overgang naar het secundaire nest kunnen beide nesten tegelijk actief zijn.

Augustus–september: de druk op bijenstanden neemt sterk toe. Aanbevolen maatregelen zijn:

• • nesten opsporen en verwijderen;
  • muilkorven of andere kastbescherming toepassen;
  • eventueel selectieve vallen met eiwitlokstof gebruiken;
  • samenwerken met andere imkers om nesten sneller te vinden.

Trojaanse-paardmethode (fipronil) wordt sterk afgeraden. Deze veroorzaakt grote milieuschade, is ineffectief en kan leiden tot zware boetes of zelfs gevangenisstraf.

Oktober–december: eventueel nog selectief koninginnen vangen (autumn trapping). Vanaf december zijn nesten verlaten en hoeven ze niet meer bestreden te worden.

Kernboodschap: de meest effectieve aanpak is een combinatie van vroegtijdige opsporing, professionele nestverwijdering en bescherming van bijenstanden. Er bestaat geen enkele maatregel die op zichzelf voldoende is.

De vliegkunst van de Aziatische hoornaar (2024)
https://purews.inbo.be/ws/portalfiles/portal/102938334/Natuurfocus_2024_1_De_vliegkunst_van_de_Aziatische_hoornaar.pdf
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) verspreidt zich snel in Europa. In Vlaanderen werden in 2023 al meer dan 5.700 nesten gemeld. Om nesten op te sporen, maken vrijwilligers gebruik van de wiekmethode, waarbij de vliegtijd van hoornaars vanaf een lokpunt wordt gebruikt om de locatie van een nest te schatten.

Dit onderzoek laat zien dat de bekende vuistregel – 1 minuut vliegtijd komt overeen met ongeveer 100 meter afstand tot het nest – niet altijd klopt. In stedelijke gebieden vliegen hoornaars vaak langzamer en volgen ze straten, waardoor de afgelegde route langer is. Op het platteland vliegen ze juist sneller en directer. Deze inzichten kunnen helpen om nesten nauwkeuriger op te sporen en de bestrijding van de Aziatische hoornaar effectiever te maken.

De AH: leren uit de ervaringen van buitenlandse onderzoekers. Deel 1 Eric Darrouzet (2024)
https://youtu.be/caiOUHnH20M?si=zvvxKbcP2RSiPr0t
Een webinar waar Eric Darrouzet uit Frankrijk aan het woord is. Ondertiteling valt in te stellen.

De AH: leren uit de ervaringen van buitenlandse onderzoekers. Deel 2 Jesus F. Barandika (2024)
https://www.youtube.com/watch?v=jHqX9C78Ki4&t=21s
Webinar waar Jesus F. Barandika aan het woord is. Ondertiteling is in te stellen.

De Wespenkrant #17 (2024)
https://open.substack.com/pub/wespenkrant/p/de-wespenkrant-17?r=1wn2yt&utm_campaign=post&utm_medium=email
De Wespenstichting stelt dat er veel misinformatie en sensatie rond de Aziatische hoornaar bestaat. Volgens de auteurs wordt de soort vaak onterecht als extreem agressief afgeschilderd, is de impact op biodiversiteit genuanceerder dan vaak wordt gepresenteerd en is er onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat het wegvangen van koninginnen in het voorjaar de populatie daadwerkelijk vermindert. Daarnaast vinden zij dat burgers niet actief betrokken zouden moeten worden bij de opsporing en bestrijding, omdat dit kan leiden tot schade aan inheemse insecten. De stichting pleit voor een nuchtere, wetenschappelijk onderbouwde aanpak, uitgevoerd door deskundigen, met zo min mogelijk nevenschade voor de natuur.

Ecological integration of Vespa velutina Lepeletier, 1836 in South Korea: a comprehensive study of co-occurrence and interaction patterns with native social wasps (2024)
https://scijournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ps.8348
Dit onderzoek uit Zuid-Korea bevestigt dat de Aziatische hoornaar zich succesvol heeft aangepast aan verschillende ecosystemen en op uiteenlopende manieren samenleeft met inheemse soorten. De onderzoekers benadrukken dat beheermaatregelen rekening moeten houden met deze complexe ecologische interacties om zowel de bestrijding van de Aziatische hoornaar als de bescherming van de biodiversiteit zo effectief mogelijk te maken.

Aziatische hoornaars: bijna 40% van de bijenpopulatie is uitgeoreid, een senator dient een wetsvoorstel in om hun verspreiding tegen te gaan (2024)
https://france3-regions.francetvinfo.fr/nouvelle-aquitaine/lot-et-garonne/agen/frelons-asiatiques-pres-de-40-des-abeilles-decimees-un-senateur-depose-une-proposition-de-loi-pour-lutter-contre-leur-proliferation-2948927.html
Imkers in het Franse departement Lot-et-Garonne verloren in 2024 naar schatting 30 tot 40% van hun bijenvolken, mede door de Aziatische hoornaar. De economische schade voor de imkerij wordt geraamd op 12 miljoen euro. Senator Michel Masset heeft daarom een wetsvoorstel ingediend om de bestrijding landelijk te organiseren. Het voorstel verplicht het melden van nesten, laat de overheid de verwijdering bekostigen en voorziet in een schadevergoeding voor commerciële imkers die verliezen lijden door de Aziatische hoornaar. Het doel is niet om de soort uit te roeien, maar om de verdere verspreiding ervan te beperken.

Asian hornets: Why there are so many in Jersey and Guernsey (2024)
https://www.bbc.com/news/world-europe-jersey-67691316?fbclid=IwAR3EUfkF8wsohOESlhSPU7wNIE5NuNt6lbvgYV5w2ms3PZGGAUtCzfBolfU

Comparison of effectiveness and selectiveness of baited traps fort he capture of the invasive hornet Vespa velutina (2023)
https://www.mdpi.com/2076-2615/14/1/129?fbclid=IwAR3eI6sU5xS7qMn56OQ2MwYgdILi20H27_-QBO9U3eyd5TuNMqiRvTdFbNg
- Eva-val: beste combinatie van effectiviteit en selectiviteit.
- R-prototype: slechtste prestaties.
- VespaCatch en Econex: vangen veel, maar ook veel niet-doelsoorten, waaronder kwetsbare inheemse insecten.
Conclusie: met de geteste vallen blijft lokvangen in gebieden waar de Aziatische hoornaar al gevestigd is ecologisch onverantwoord en wordt het niet aanbevolen als bestrijdingsmethode.

Quantifying the impact of an invasive hornet on Bombus terrestris colonies (2023)
https://www.nature.com/articles/s42003-023-05329-5?fbclid=IwY2xjawKaN6ZleHRuA2FlbQIxMQABHnGp8bhwBSjRy0It0ae43ZX5RpMQUQ-08B7D9dW9RWHfEWH7BpvctJY0AE7I_aem_HD0aW8v5zYer9MIHNWFEYA&sfnsn=wa
In deze studie onderzochten onderzoekers de invloed van de Aziatische hoornaar op kolonies van de aardhommel (Bombus terrestris terrestris). Ze plaatsten hommelkolonies op locaties met verschillende dichtheden aan Aziatische hoornaars en volgden zowel de hommels als de hoornaars met geautomatiseerde observaties.

De resultaten laten zien dat Aziatische hoornaars regelmatig bij hommelnesten jagen, vooral bij nesten met veel vliegactiviteit. De hoornaars deden herhaaldelijk pogingen om hommels te vangen bij de nestingang, maar geen enkele aanval was succesvol. Toch groeiden hommelkolonies in gebieden met veel Aziatische hoornaars minder goed: de kolonies hadden een lager eindgewicht. Dit wijst erop dat de Aziatische hoornaar ook indirecte negatieve effecten heeft, bijvoorbeeld doordat hommels minder durven uit te vliegen of meer energie kwijt zijn aan het vermijden van predatie.

Deze studie levert het eerste experimentele bewijs dat de Aziatische hoornaar de ontwikkeling van hommelkolonies kan beïnvloeden, ook als er nauwelijks directe predatie plaatsvindt. De resultaten zijn belangrijk voor toekomstige maatregelen om zowel wilde als gehouden bestuivers beter te beschermen.

Molecular identification of Asian hornet Vespa velutina nigrithorax prey from larval gut contents: a promising method to study the diet of an invasive pest (2023)
https://www.mdpi.com/2076-2615/13/3/511?fbclid=IwY2xjawEPuOBleHRuA2FlbQIxMQABHQmHLbkBIQKi3lRCtD0JP_n8DkICfcKI7jnMT__VVEfBcFWJxwEtRY0taA_aem_vaS6NdJd7RDdgKKRMHuLug
Deze studie laat zien dat DNA-analyse van de maaginhoud van Aziatische hoornaarlarven een effectieve methode is om te bepalen welke insectensoorten door de Aziatische hoornaar worden gevangen. Hoewel het onderzoek gebaseerd is op een beperkte steekproef, toont het aan dat deze techniek waardevol is om de impact van de Aziatische hoornaar op honingbijen en andere insecten beter in kaart te brengen.

Wat eet de Aziatische hoornaar?
https://www.imkersneteland.be/wat-eet-de-aziatische-hoornaar-voedsel-en-prooien/?fbclid=IwY2xjawEiq9dleHRuA2FlbQIxMQABHXK7RFUDOlqt7mkSU1cpe4pcIgIUTU1WO7oXW1LNtZHgyLDJFh22AoEdVg_aem_8xcZ8tPTrXYt62dwLArMJQ&sfnsn=wa
Een Nederlandse samenvatting van de link die hier boven staat.

Assessment of the consumption of the exotic Asian Hornet Vespa velutina by the European Honey Buzzard Pernis apivorus in southwestern Europe (2023) https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00063657.2023.2244258?fbclid=IwY2xjawERcfFleHRuA2FlbQIxMQABHXi78oFLsW8iN5P6_LUUtf4hy4xmgFJggEjn2Wy3PonSvwj2WV6l4zPsgA_aem_LFfXUQcvtftTFg5FMVI33g&sfnsn=mo
Dit onderzoek, uitgevoerd in Noordwest-Spanje, toont aan dat de Europese wespendief veel Aziatische hoornaars eet en tijdens het broedseizoen tientallen hoornaarnesten kan aanvallen. Slechts vier jaar na de introductie van de Aziatische hoornaar in het onderzoeksgebied was deze al een van de belangrijkste prooien van de wespendief. De onderzoekers concluderen dat de wespendief mogelijk een natuurlijke bijdrage kan leveren aan het beheersen van de Aziatische hoornaar, al is verder onderzoek nodig om de daadwerkelijke impact hiervan vast te stellen.

Guardians of the Apiary: Trapping the yellow-legged hornet effectively (2023)
https://www.blog-veto-pharma.com/en/guardians-of-the-apiary-trapping-the-asian-hornet-effectively/
Zorg voor de juiste maatregelen op het juiste tijdstip bij je bijenstand.

A guide to radio-tracking Asian hornets to locate their nests (2023)
https://ore.exeter.ac.uk/repository/handle/10871/133513?fbclid=IwAR14R6B_PZPsB5044nV-CRP4Oyb7rfcPJ_Jbrr7pz9gFoShBok-nViuObzU
Op de website is een presentatie te vinden met uitleg over hoe je stap voor stap een hoornaar vangt, tracker eraan vast maakt en vervolgens het nest opspoort.

The invasive hornet Verspa velutina affects pollination of a wild plant through changes in abundance and behaviour of floral visitors (2020)
https://link.springer.com/article/10.1007/s10530-020-02275-9 
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een actieve predator van honingbijen en vele andere insecten. Door zijn snelle verspreiding als invasieve exoot vormt deze soort niet alleen een bedreiging voor bestuivers, maar ook voor de bestuivingsdiensten die essentieel zijn voor wilde planten en landbouwgewassen.

In deze studie onderzochten de onderzoekers hoe de jacht van de Aziatische hoornaar rond bloeiende planten de bestuiving beïnvloedt. Hiervoor werden bloeiende plekken van Mentha suaveolens (rondbladige munt) met en zonder Aziatische hoornaars met elkaar vergeleken. De onderzoekers observeerden het jachtgedrag van de hoornaars, het bezoekgedrag van bestuivende insecten en de hoeveelheid stuifmeel die uiteindelijk op de stempels van de bloemen terechtkwam.

De resultaten laten zien dat de Aziatische hoornaar een succesvolle jager is op bloembezoekers. De aanwezigheid van de hoornaar veranderde het gedrag van verschillende groepen bestuivers:

• Honingbijen (Apis mellifera) bezochten bloeiende plekken minder vaak.
• Kleine vliesvleugeligen bezochten minder bloemen.
• Hommels (Bombus spp.) en zweefvliegen verbleven korter op de bloemen.

Door deze veranderingen werd aanzienlijk minder stuifmeel van dezelfde plantensoort op de bloemen afgezet, waardoor de bestuiving van de onderzochte plant afnam.

De onderzoekers concluderen dat de Aziatische hoornaar niet alleen directe schade veroorzaakt door bestuivers te vangen, maar ook indirect de bestuiving van wilde planten vermindert. Daarmee heeft deze invasieve soort een negatieve invloed op belangrijke ecosysteemdiensten in gebieden waar hij zich heeft gevestigd.

Vespa velutina nest distribution at a local scale: an 8-year survey of the invasive honeybee predator (2017)
http://www.kmonceau.fr/wp-content/uploads/2017/07/27.-Monceau-Thi%C3%A9ry-Insect-Sci.pdf
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een invasieve soort die in 2004 voor het eerst werd waargenomen in Frankrijk en daarmee ook in Europa. De soort vormde al snel een bedreiging voor honingbijen door actieve predatie.

In deze studie werd voor het eerst de verspreiding van nesten van Vespa velutina op lokaal niveau onderzocht om inzicht te krijgen in het nestgedrag. Gedurende acht jaar werden in totaal 528 nesten gevolgd en geanalyseerd.

Op twee uitzonderingsjaren na waren de nesten willekeurig verspreid binnen het onderzoeksgebied. Dit wijst erop dat onderlinge concurrentie tussen Aziatische hoornaars om nestplaatsen of voedsel waarschijnlijk geen belangrijke rol speelt bij het reguleren van de populatie.

Wanneer de gegevens van alle jaren werden samengevoegd, bleek dat nesten zich vaker concentreerden langs de kust, in de buurt van oesterkwekerijen en locaties waar aan sportvisserij werd gedaan. Dit suggereert dat vis- en schaaldierresten, die aantrekkelijk zijn voor sociale wespen, een waardevolle alternatieve voedselbron vormen en de ontwikkeling van kolonies kunnen bevorderen.

Daarnaast onderzochten de onderzoekers of het wegvangen van koninginnen in het voorjaar invloed had op de verspreiding van nesten. In 2014, het jaar met de meeste kolonies, bleek dat de locatie van de vallen geen invloed had op de uiteindelijke verspreiding van de nesten.

Deze studie laat voor het eerst zien dat:

1. onderlinge concurrentie waarschijnlijk geen belangrijke rol speelt bij de regulatie van de populatie;
2. bepaalde gebieden aantrekkelijker zijn voor nestvestiging dan andere;
3. het vangen van koninginnen in het voorjaar geen effectieve methode is om de verspreiding van de Aziatische hoornaar te beperken.

Reconstructing the invasion and the demographic history of the yellow-legged hornet, Vespa velutina, in Europe (2015)
https://hal.science/hal-02370176/document
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is ongeveer tien jaar geleden per ongeluk vanuit Zuidoost-Azië geïntroduceerd in zowel Frankrijk als Zuid-Korea. Sindsdien is de soort snel verspreid en vormt zij een groot economisch probleem door de predatie op honingbijenvolken.

Met genetisch onderzoek aan mitochondriaal DNA en 22 microsatellietmarkers vergeleken onderzoekers de populaties in het oorspronkelijke leefgebied met die in Europa en Korea. Daaruit bleek dat:

• De oorspronkelijke populaties in Azië genetisch zeer divers zijn.
• De Franse en Zuid-Koreaanse populaties een sterke genetische flessenhals hebben doorgemaakt, wat betekent dat ze uit zeer weinig individuen zijn ontstaan.
• Ondanks deze beperkte genetische diversiteit heeft de soort zich toch razendsnel kunnen verspreiden.
• De invasies in Frankrijk en Zuid-Korea zijn waarschijnlijk ontstaan door twee afzonderlijke introducties.
• De meest waarschijnlijke herkomst ligt in het gebied tussen de Chinese provincies Zhejiang en Jiangsu, wat overeenkomt met bekende handelsroutes.

Daarnaast ontdekten de onderzoekers dat koninginnen van de Aziatische hoornaar met meerdere mannetjes paren (polyandrie). Dit is uitzonderlijk binnen de familie van de plooivleugelwespen (Vespidae) en kan hebben bijgedragen aan het succes van de invasie.

De onderzoekers concluderen dat de invasie in Frankrijk waarschijnlijk is ontstaan uit slechts één of enkele koninginnen, mogelijk zelfs uit één enkele, met meerdere mannetjes gepaarde koningin, die de basis vormde voor de huidige Europese populatie.

Vespa velutina: a new invasive predator of honeybees in Europe (2013)
https://link.springer.com/article/10.1007/s10340-013-0537-3
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is de eerste invasieve hoornaar uit de familie van de plooivleugelwespen (Vespidae) die per ongeluk vanuit Azië in Europa is geïntroduceerd en actief op honingbijen jaagt. In een periode waarin bestuivers al sterk onder druk staan, vormt V. velutina een extra bedreiging voor honingbijen en andere bestuivers.

Hoewel de soort bijdraagt aan het verlies van honingbijenvolken, is er nog relatief weinig bekend over haar biologie en gedrag, zowel in het oorspronkelijke leefgebied als in het invasiegebied. In deze publicatie wordt de huidige kennis samengevat en worden de levenscyclus en belangrijke kenmerken beschreven, zoals voortplanting, overwintering, foerageergedrag en verspreiding. Daarbij worden vergelijkingen gemaakt met andere soorten uit de familie Vespidae.

Daarnaast bespreken de auteurs de gevolgen van de Aziatische hoornaar voor ecosystemen, de economische impact op de imkerij en de risico's voor de volksgezondheid, aangezien steken voor mensen met een allergie levensbedreigend kunnen zijn.

Op basis van deze kennis en eerdere ervaringen met invasieve hoornaarsoorten doen de auteurs aanbevelingen voor toekomstig onderzoek en effectieve beheersmaatregelen. Daarbij komen onder andere nestvernietiging, vangmethoden, populatiegenetica en biologische bestrijding aan bod.

Volgens de auteurs moet de nadruk vooral liggen op het vroegtijdig opsporen en vernietigen van nesten, zodat de koloniecyclus wordt doorbroken. Hiermee kan zowel de schade aan honingbijen als de verdere verspreiding van de soort in Europa worden beperkt. Tot slot bespreken zij hoe deze invasie kan bijdragen aan de ontwikkeling van betere strategieën voor het beheer van invasieve exoten in de toekomst.